Periodisering is een vorm van het managen van een trainingsschema.
Wanneer het periodiseren wordt gebruikt, wordt het seizoen onder meer verdeeld in verschillende fases waarna trainingen op basis van die fases kunnen worden voorbereid.
Die fases zijn de vakantie(s), de voorbereiding, gedurende het seizoen en de slotfase van het seizoen. Deze vragen volgens het periodiseren allen een andere manier van trainen en managen. Het is verstandig te werken met persoonlijke trainingsschema's, die passen bij individuele behoeften.
Door de methode te gebruiken kunnen clubs bijvoorbeeld voorkomen dat spelers in de voorbereiding geblesseerd raken. Doen zij dit niet, dan is de kans groot dat spelers te snel worden blootgesteld aan zware trainingen die zij nog niet aankunnen.
Raymond Verheijen heeft dit in het verleden vaak aangekaart. Verheijen is inspanningsfysioloog, en bekend van een boek dat het periodiseren bespreekt. Hij is werkzaam geweest bij Barcelona, Manchester City en het Nederlands Elftal.
Verheijen hielp Bayern München als adviseur om de fysieke problemen van Arjen Robben op te lossen. Trainers als Guus Hiddink, Louis van Gaal, Dick Advocaat en Frank Rijkaard werkten met hem samen.
Zijn kritiek op trainers en clubs is dat zij gebruik maken van verouderde methodes die weinig of geen rekening hielden met de belasting van spelers. Hij noemt dit overtrainen-overbelasting-blessures.
Zo had hij in het verleden kritiek op de manier waarop Manchester United-trainer David Moyes zijn voorbereiding had ingedeeld. Volgens Verheijen was Moyes verantwoordelijk voor een blessure die Robin van Persie vroeg in het seizoen had opgelopen.
Het hielp niet dat Moyes daarvoor had gesteld dat Van Persie “keihard had getraind”. Volgens Verheijen is dit een ouderwetse manier van denken die geen rekening houdt met de langere termijn. Een seizoen duurt lang, en het moet op een slimme manier worden opgebouwd.
In het verleden stond Verheijen Feyenoord bij om de club te helpen bij het vaststellen van het plan voor de voorbereiding.
Ontstaan en verspreiding
Dokter Hans Selye is tijdens zijn carrière 17 keer genomineerd voor een Nobelprijs.
Dr. Selye, afkomstig uit het oude Oostenrijk-Hongarije, stelde in de 20e eeuw vast dat er sprake was van een syndroom met drie fases als reactie op stress. Het werk van Dr. Selye was gericht op stress onderzoek in chronisch zieke patiënten.
In dit geval kan stress worden gezien als de veranderingen die optreden in het leven van een sporter. Daaronder valt de overgang van een vakantie met lichte trainingen naar een zware voorbereiding. Het zorgt voor stressfactoren.
Volgens Dr. Selye zijn de drie fases in te delen in een alarmfase, een aanpassingsfase en als laatste een uitputtingsfase.
De voormalige Sovjet-Unie maakte gebruik van de methode voor de Spelen van 1960. Door de edities van 1952 en 1956 te bestuderen, maakt een fysioloog een plan voor 1960.
De analyse bracht wat zaken naar boven die hielpen het onderscheid te maken tussen de succesvolle en minder succesvolle atleten. Tegen 1964 was de methode verwerkt in een model. Oost-Europese landen begonnen vervolgens op basis van de methode te trainen.
In 1979 verscheen het eerste artikel in de Verenigde Staten dat sprak over periodisering. In 1988 deelde een oud Sovjet-Unie teamlid tegen de regels in informatie over de methode met collega's uit de VS. Dit zorgde voor de nodig ontwikkeling en bekendheid.
Werkwijze
De samenwerking tussen Verheijen en Feyenoord is er één uit 2011. Toen ging hij onder meer aan de slag om individuele plannen voor spelers te maken voor tijdens de voorbereiding. Dat zou in deze tijd met al het gemak van data en de toepassingen nog effectiever zijn.
Binnen die selectie van Feyenoord kreeg de helft te maken met een specifiek plan. Verheijen kon toen al beschikken over statistieken die bewezen dat spelers dankzij zijn methode minder blessures opliepen.
In dezelfde periode werkte Verheijen samen met Craig Bellamy. De twee leerden elkaar kennen bij Manchester City. Bellamy was toen zo te spreken over de werkwijze dat hij daarna apart met Verheijen bleef werken aan zijn fitheid.
De aanvaller vertelde eens dat hij voor Verheijen altijd zo hard mogelijk trainde. Nadat hij kennis had gemaakt met de denkwijze van de Nederlander pakte hij dit anders aan.
“Ik vroeg me altijd af waarom ik halverwege het seizoen minder ging presteren. Ik nam altijd aan dat dit een gevolg was van mijn manier van voetballen. Vaak ging ik daarom nog harder trainen”.
Bellamy was eerst zo sceptisch dat hij een dagboek besloot bij te houden. Dat dagboek wou hij tegen Verheijen gaan gebruiken. Uiteindelijk werd die voorbereiding juist een uitzondering. Hij raakte tijdens die eerste weken eens niet geblesseerd.
Verheijen stelt zich als doel de blessures die spelers oplopen gedurende het seizoen te verminderen. In de voorbereiding twee keer trainen op één dag noemt hij “onbegrijpelijk, want het enige dat je hiermee bereikt is het overbelasten van je spelers”.
Verantwoordelijkheid
Spelers zijn zelf ook verantwoordelijk voor het beschermen van het lichaam. Uit ervaring weet ik dat het lastig kan zijn om dingen aan te geven. Je wilt niet achter gaan lopen op de rest van de groep. De voorbereiding is kort, en voor je het weet begint de trainer het basisteam vorm te geven.
Ik heb twee keer een blessure opgelopen in de voorbereiding omdat ik niet nadacht over mijn eigen specifieke behoeften. Simpelweg mee willen gaan met de groep kan zorgen voor de overbelasting waar Verheijen zo voor probeert te waarschuwen.
Als jij gelooft dat je baat hebt bij een aangepast schema, al is dat voor een periode, dan is het aan jou om daarover in gesprek te gaan met de technische en medische staf.
Lees Hier Meer:
Geschreven door: Freddy Gomes, oprichter en blogger van Voetbal Tactics
